تیر ۲۲, ۱۴۰۵

شاید با دیدن این تیتر، اولین سؤال این باشه که پاویا چه ربطی به فرانسه و اسپانیا داره؟
ماجرا برمی‌گرده به سال ۱۵۲۵؛ نبرد معروف «پاویا» در ایتالیا. جایی که فرانسه و امپراتوری هابسبورگ، با پادشاهی شارل پنجم اسپانیا، یکی از بزرگ‌ترین جنگ‌های تاریخ اروپا رو رقم زدن. اون نبرد فقط یه جنگ نبود؛ شروع یکی از طولانی‌ترین رقابت‌های سیاسی و نظامی اروپا بود، رقابتی که سال‌ها بین فرانسه و اسپانیا ادامه پیدا کرد. چند قرن گذشته، دیگه خبری از شمشیر، توپ جنگی و ارتش‌های چند هزار نفره نیست. حالا میدان نبرد عوض شده؛ به جای دشت‌های پاویا، این بار چمن سبز ورزشگاه و به جای پادشاه‌ها، ستاره‌های فوتبال روبه‌روی هم قرار می‌گیرن. شاید این بار فقط یه مسابقه فوتبال در پیش باشه، اما وقتی پای فرانسه و اسپانیا وسط باشه، تاریخ هم انگار دوباره ورق می‌خوره؛ فقط این بار نه با صدای شمشیرها، بلکه با سوت داور و غرش سکوها. بعضی رقابت‌ها هیچ‌وقت تموم نمی‌شن. فقط هر چند سال یک‌بار، روی بزرگ‌ترین صحنه فوتبال دنیا دوباره زنده می‌شن. فرانسه و اسپانیا دقیقاً از همین جنس رقابت‌ها هستن؛ دو تیمی که هر بار روبه‌روی هم قرار می‌گیرن، انگار فقط برای بردن یه بازی به زمین نمی‌رن، بلکه قراره یه فصل جدید به داستان قدیمی‌شون اضافه کنن. داستانی که بیشتر از صد سال قدمت داره و حالا قراره در نیمه‌نهایی جام جهانی ۲۰۲۶ یه برگ دیگه بهش اضافه بشه. این رقابت همیشه بیشتر از یه بازی فوتبال بوده. یه طرف فرانسه با اسطوره‌هاش؛ از میشل پلاتینی و زین‌الدین زیدان گرفته تا کیلیان امباپه، اون طرف هم اسپانیا با فوتبالیست‌هایی که فوتبال رو به یه هنر تبدیل کردن؛ از ژاوی و اینیستا گرفته تا لامین یامال. نسل‌ها عوض شدن، ستاره‌ها اومدن و رفتن، ولی این رقابت هنوز هم همون جذابیت همیشگی رو داره.
اولین بازی رسمی دو تیم به سال ۱۹۲۲ برمی‌گرده، اما داستان واقعی این رقابت از دهه هشتاد میلادی شروع شد؛ وقتی هر دو تیم خودشون رو به عنوان قدرت‌های فوتبال اروپا معرفی کردن. اولین خاطره بزرگ هم فینال یورو ۱۹۸۴ بود. فرانسه که میزبان مسابقات بود، با پلاتینی آماده‌ترین بازیکن اون روزهای دنیا رو داشت و اسپانیا هم امیدوار بود تاریخ‌سازی کنه. اما یه ضربه آزاد، یه اشتباه فراموش‌نشدنی از آرکونادا و جشن فرانسوی‌ها در پاریس باعث شد اولین جام بزرگ تاریخ فرانسه به دست بیاد و اسپانیا با حسرت زمین رو ترک کنه. چند سال بعد دوباره مسیرشون به هم خورد. یورو ۲۰۰۰؛ فرانسه تازه قهرمان جهان شده بود و اسپانیا هم با یه تیم جوون و پرانرژی دنبال شکستن این سد بزرگ بود. بازی تا آخرین ثانیه‌ها هیجان داشت. زیدان مثل همیشه توی بازی‌های بزرگ درخشید، اما تصویری که هنوز از اون مسابقه توی ذهن خیلی‌ها مونده، پنالتی رائوله؛ ضربه‌ای که از بالای دروازه بیرون رفت و باهاش رویای اسپانیا هم پر کشید. فرانسه اون بازی رو برد و چند روز بعد هم قهرمان اروپا شد. اما اگر یه بازی باشه که واقعاً روح این رقابت رو نشون بده، بدون شک باید از جام جهانی ۲۰۰۶ اسم برد. اون روزها همه از نسل طلایی اسپانیا حرف می‌زدن؛ ژاوی، اینیستا، فابرگاس، داوید ویا، پویول و کاسیاس. تیمی که خیلی‌ها معتقد بودن آینده فوتبال دنیا رو می‌سازه. اون طرف، فرانسه تیمی بود که خیلی‌ها فکر می‌کردن دورانش تموم شده. زیدان آخرین جام جهانی‌ش رو بازی می‌کرد، ویرا و ماکله‌له هم دیگه از اوج فاصله گرفته بودن و کمتر کسی فرانسه رو مدعی قهرمانی می‌دونست.
اما فوتبال همیشه یه عادت جالب داره؛ هیچ‌وقت نباید قهرمان‌ها رو زود از دور خارج کرد.
اسپانیا با پنالتی داوید ویا خیلی زود جلو افتاد و همه فکر کردن فرانسه دیگه شانسی نداره. اما فرانسوی‌ها آروم‌آروم بازی رو برگردوندن. ریبری گل مساوی رو زد، ویرا نتیجه رو عوض کرد و در نهایت زیدان با یه حرکت فوق‌العاده و یه ضربه تماشایی، کار اسپانیا رو تموم کرد. فرانسه ۳ بر ۱ برنده شد، به نیمه‌نهایی و بعد هم فینال رسید؛ شبی که خیلی‌ها ازش به عنوان آخرین شاهکار زیدان یاد می‌کنن. جالب اینجاست که همون شکست، شروع دوران طلایی اسپانیا شد. اسپانیایی‌ها از اون ناکامی درس گرفتن، تیمشون رو بازسازی کردن و فقط دو سال بعد قهرمان اروپا شدن. بعدش هم جام جهانی ۲۰۱۰ و یورو ۲۰۱۲ رو فتح کردن تا یکی از موفق‌ترین دوره‌های تاریخ فوتبال ملی رو رقم بزنن. البته این داستان همون‌جا تموم نشد. در یورو ۲۰۱۲ این بار اسپانیا فرانسه رو کنار زد و انتقام شکست‌های قبلی رو گرفت. چند سال بعد، فرانسه در فینال لیگ ملت‌های اروپا ۲۰۲۱ دوباره اسپانیا رو شکست داد. اما اسپانیایی‌ها هم در نیمه‌نهایی یورو ۲۰۲۴ جوابش رو دادن و دوباره راهی فینال شدن. انگار این رقابت یه قانون نانوشته داره؛ هیچ تیمی قرار نیست برای همیشه دست بالا رو داشته باشه.
و حالا دوباره نوبت یه فصل جدیده.
شاید این بازی فقط ۹۰ دقیقه طول بکشه، شاید هم سرنوشتش به وقت اضافه یا ضربات پنالتی کشیده بشه. اما یه چیز از همین حالا مشخصه؛ وقتی فرانسه و اسپانیا روبه‌روی هم قرار می‌گیرن، فقط دو تیم با هم بازی نمی‌کنن، بلکه تاریخ هم وارد زمین می‌شه.
از پلاتینی و زیدان گرفته تا ژاوی، اینیستا، امباپه و لامین یامال، هر نسل یه قهرمان به این داستان اضافه کرده. حالا باید دید این بار، فصل بعدی این رقابت جذاب به اسم فرانسه نوشته می‌شه یا اسپانیا.