تیر ۲۳, ۱۴۰۵

فیفا قضاوت اولین مسابقه نیمه‌نهایی جام‌جهانی ۲۰۲۶ را که بین فرانسه و اسپانیا برگزار می‌شود به داوری سرشناس از السالوادور سپرده‌ است. ایوان بارتون ۳۵ ساله حالا بعد از ۲ جدال گروهی که بین ترکیه با پاراگوئه و ژاپن با سوئد بود و نبرد سوئیس و کلمبیا در یک‌هشتم حالا شاید مهم‌ترین مسابقه دوران کاری خود را سوت می‌زند. او در دوره قبل هم قضاوت ۳ مسابقه ازجمله باخت ژرمن‌ها به ژاپن را برعهده داشت تا حالا با ۷ قضاوت در جام‌جهانی جز باتجربه‌ترین‌ها باشد.

بارتون اولین داوری است که در جام‌جهانی به‌دلیل قانون جدید فیفا مبنی‌ بر پوشاندن دهان در درگیری یک بازیکن را اخراج کرده‌ است و علاوه‌ بر این با این قضاوت به یک رکورد ماندگار هم خواهد رسید. او حالا بین داوران منطقه کونکاکاف یعنی آمریکای‌ شمالی رکورددار قضاوت در جام‌جهانی محسوب می‌شود و با این داوری از کارلوس باترس گواتمالایی پیشی گرفت.

به استقبال تیم ملی رفتند. با سرود و گل و ساز و آواز. دستاورد؟ مگه مهمه؟! صحبتهای علیرضا بیرانوند در برنامه فوتبال برتر به شدت وایرال شده. جایی که از مردم داخل ایران، مهدی مهدوی‌کیا و هر کسی دم دستش بود گله کرد. دروازبان ایران تو جام جهانی معتقد بود که چه فرقی میکنه ما چه عملکردی داشتیم؟ چرا از ما حمایت نشد؟ چرا مهدوی‌کیا که توی استادیوم بود و با اینفانتینو عکس گرفت، سری به رختکن تیم ملی نزد؟
بعد از سه تساوی که یکیش برابر ضعیف‌ترین تیم رقابت‌ها رقم خورد، دروازبان تیم معتقده که باید تحت هر شرایطی از تیم ملی حمایت می‌کردید. جناب بیرانوند پا رو فراتر هم گذاشتند و معتقد بودند که ترک‌ها و عرب‌ها و اساسا همه مردم جهان (جز ایران) عاشق تیم ملی ما شدند ولی مردم خودمون…
دلایل خیلی از اتفاقات بالاتر رو خود علیرضا بهتر از هر کس دیگه‌ای می‌دونه. نزدیک شدن به تیمی که اقبال عمومی مردم رو نداره پسند خیلی‌ها نیست. خواه اون آدم اسطوره فوتبال کشور باشه، خواه مجری برنامه طنز. اما آقا علیرضا هیچوقت از خودش نپرسید که چی شد که مهدوی‌کیا امروز اونجاست؟ چرا مهدوی‌کیا اسطوره است و شما به قول شخص خودت که معتقدی بهترین نسل تاریخ فوتبال ایران هستید، حتی در مهم‌ترین رویداد جهانی دستکم بخشی از مردم رو همراه خودتون ندارید؟ اساسا کی قرار شد با یه رویکرد دیکتاتور مآبانه همه به اجبار تیم ملی رو دوست داشته باشند؟ رفتار بازیکنا و کادر فنی بعد از بازگشت از سفر امریکا به قدری مشمئزکننده‌ است که کارشکنی‌های میزبان و تمام فشارهای اجتماعی و سیاسی که به تیم وارد شده بود، توی سایه قرار می‌گیره.
بعد بازگشت تیم از جام جهانی، حالا برنامه‌های مختلف شده فرصتی که کادر فنی و بازیکنا از عملکردشون دفاع کنند. دفاعی که تبدیل به فرصتی برای حمله به مردم و اسطوره و طرفدار و غیرطرفدار شده. سوال اینجاست که جامعه چه بدهی به این تیم داره که بعد ۴۸ تیمی شدن جام جهانی هم نتونست جزو ۳۲ تیم صعودکننده لقب بگیره؟
یه لحظه فکر کنید؛ به اشتباه گفتید مورینیو از تیم ملی تعریف کرده؟ گول پیج فیک توئیتر رو خوردید؟ فدای سرتون! اشکال نداره! بگید! چه ایرادی داره؟ عجب!!!
بیرانوند چکیده‌ای از این نسل متوقع تیم ملی ماست. نسلی بدون دستاورد و همیشه طلبکار. این اولین بار نیست که این شخص، انقدر مارو ساده‌لوح و نا‌آگاه فرض می‌کنه. این رویکرد نتیجه زمانیه که اشتباه کلامی اون رو درباره کلمه”لتس گو” به بخشی از فرهنگ عامه‌مون تبدیل کردیم. یا وقتی رسوایی مدرک دانشگاهیش و تحصیلش در مقطع دکترا رو شد، جای تقبیح این کار،  با «دکتر بیرانوند» موضوع رو دستاویز شوخی قرار دادیم.
به قول بازیگرِ نقشِ کارگردان، تو فیلم صمد آرتیست می‌شود: «وقتی شما انقدر ساده‌لوح هستید، توقع هم داشته باشید بقیه به این راحتی ازتون سوء استفاده کنند».
فارغ از عملکرد فنی و بیرون از مستطیل سبز، امثال بیرانوند الگوی خوبی برای نسل بعدی خواهند بود: «هر آنچه نباید بود».

تیم‌های ملی فرانسه و اسپانیا امشب برگزارکننده اولین دیدار نیمه‌نهایی جام‌جهانی ۲۰۲۶ هستند و این درحالی است که تاریخ در تقابل‌های رودررو حکم به‌برتری ماتادورها داده‌ است. در ۳۸ جدال این‌ دو در تمام رقابت‌ها، قرمزها صاحب ۱۸ پیروزی شده‌اند، ۱۳ بار باخته‌اند و ۷ جدال با تساوی تمام شده‌ است. اسپانیایی‌ها ۷۱ گل‌ زده دارند و سهم خروس‌ها ۴۴ گل بوده‌ است. در بین نفرات فعلی لامین یامال با ۳ گل بهترین گلزن است و درصورت ثبت ۲ گل دیگر می‌تواند به‌ تنهایی رکورددار گلزنی در تاریخ این دیدار شود. در ۴ نبرد اخیر سهم ماتادورها ۳ پیروزی بوده‌ است و تنها باخت آن‌ها طی این مدت به فینال لیگ‌ملت‌ها ۲۱-۲۰۲۰ بر می‌گردد که ۱-۲ به فرانسوی‌ها باختند. تنها جدال اسپانیا و فرانسه در جام‌جهانی در یک‌هشتم نهایی ۲۰۰۶ رخ داد که پیروزی خروس‌ها مقدمه‌ای بر صعود آن‌ها به فینال شد.

حساسیت بازی آرژانتین در برابر انگلیس، انتخاب داور این بازی را نیز تحت تاثیر قرار داده است. چه کسی این بازی سخت را قضاوت خواهد کرد؟ میزبان قرار است از امتیاز میزبانی استفاده کند و داوری از آمریکا را به میدان بفرستد. اسماعیل الفتح آمریکایی که حتی به عنوان نامزدی برای قضاوت فینال یکشنبه در نظر گرفته شده بود، قاضی میدان خواهد بود. او پیش از این در فینال جام جهانی ۲۰۲۲ قطر داور چهارم بود. الفتح چهارمین بازی خود در این جام جهانی را داوری خواهد کرد. او بازی اروگوئه و اسپانیا را سوت زد و تحت تاثیر بازی خشن اروگوئه‌ای‌ها، در نهایت کانوبیو را اخراج کرد. همچنین در مرحله گروهی هلند-ژاپن و در مرحله یک‌هشتم نهایی برزیل-نروژ را قضاوت کرد. حالا برای نخستین بار در تاریخ، دو داور از منطقه کونکاکاف بازی‌های نیمه‌نهایی را قضاوت خواهند کرد.

فرانسه با ترکیبی از ستارگان تراز اول و هدایت دیدیه دشان، قدرتمندترین تیم جام جهانی ۲۰۲۶ است.  آنها هم در فاز هجومی و هم در فاز دفاعی همزمان توانسته‌اند در میان بهترین‌ها باشند. توانایی‌های فردی و هنر تیمی و تجربه را هم همزمان در اختیار دارند. همه فاکتورهایی که از آنها یک تیم کامل ساخته و به همین دلیل در پیش‌بینی اکثر فوتبالی‌ها شانس اول قهرمانی هستند.

فرانسه کمتر از سه تیم دیگر به بازی فیزیکی علاقه دارد. آنها هم کمتر خطا کرده‌اند و هم کمتر مورد خطا قرار گرفتند. البته امباپه بعد از بازی با پاراگوئه گفت اگر لازم باشد بازی فیزیکی را هم خیلی خوب بلد هستند! تنها نقطه ضعفی که می‌توان در تیم دشان پیدا کرد در مورد همین فیزیک و بازی فیزیکی است که فرانسوی‌ها در آمار سرعت و قدرت بدنی پایین‌تر از ۳ تیم دیگر قرار گرفته‌اند.

بحث لفظی بلینگام و توخل که در واکنش به انتقاد سرمربی آلمانی از نحوه بازی انگلیس مطرح شد بزرگترین نگرانی هواداران از شرایط تیمشان در آستانه حساس‌ترین و حیثیتی‌ترین بازی‌شان درآمریکاست.

صحبت منطقی توخل آلمانی خیلی به مذاق احساسات انگلیسی بلینگام خوش نیامد و این تفاوت فرهنگی در بدترین زمان و مکان ممکن حاشیه‌ای هر چند کوچک را به تیم تحمیل کرد. با این حال انگلیسی‌ها باید یک چیزی را بدانند. شاید این که در همه این سال‌ها در یک قدمی رسیدن به جام، دست خالی به خانه بازگشته‌اند به دلیل جای خالی همین منطق تلخ و کوبنده بوده است. به قول تونی کروس شاید بعد از ۱۲۰ دقیقه بازی یک تیم در هوای گرم و شرجی جای مطرح کردن این صحبت منطقی نباشد اما انگلیس برای ماندن در جام نیاز به این شوک داشت. برد با کمترین اختلاف آن هم در وقت‌های اضافه، کمتر شدن مالکیت انگلیس با گذشت زمان و رسیدن به حداقل در ۱۵ دقیقه پایانی و این که گل بلینگام در ۹۰ دقیقه یکی از دو شوت تیم در چارچوب بود همه باعث آن برخورد چکشی توخل شد. انگلیس باید به خود بیاید قبل از این که باز هم بدون جام به خانه بازگردند.

یک سایت اسکاتلندی به دفاع از آلبی‌سلسته برخاست و امیدوار است که  این تیم از رسیدن انگلیس به فینال جلوگیری کند. مسی روی جلد یک روزنامه اسکاتلندی در نقش یک شوالیه طراحی شده و پایین آن نوشته شده: «ما را نجات بده لیونل، تو امید ما در نیمه‌نهایی هستی» و در پرانتز اضافه شده است: «ما نمی‌توانیم ۶۰ سال دیگر پز دادن آنها درباره این موضوع را تحمل کنیم» که به تنها قهرمانی انگلیس در جام جهانی در دوره ۱۹۶۶ اشاره دارد.

رقابت بین اسکاتلندی‌ها و انگلیسی‌ها یکی از قدیمی‌ترین و سنتی‌ترین رقابت‌ها در تاریخ فوتبال است و همچنین بازتاب‌دهنده رابطه‌ای پیچیده تاریخی و فرهنگی بین دو ملت است.

آن‌ها در اکثر آمار نه عملکردی خیلی ضعیف داشتند و نه خیلی قوی. همان مساله‌ای که هواداران را نگران کرده که باز هم دست آنها را از جام دور نگه دارد.

تنها آماری که سه‌شیرها در آن توانستند صدرنشین باشند و همین مساله تاکتیک تیمی آن‌ها را مشخص میکند تعداد سانترهای از کنار است. تیم توخل با تکیه بر ساختار قدرتمند تیمی و ارسال‌های کلاسیک توانسته تا اینجا صعود کند. آن‌ها با استفاده از هافبک‌های کناری مانند گوردون و وینگرهایی مثل ساکا، ارسال‌های دقیقی روی دروازه می‌فرستند که منجر به زدن گل توسط مهاجمان قدبلندی نظیر هری کین و بلینگام می‌شود. ارسال پاس‌های خط‌شکن را هم باید به توانایی‌های تیم توخل اضافه کرد. انگلیسی‌ها با ارسال ۱۶۲ پاس خط‌شکن با اختلاف نسبت به اسپانیا برترین تیم جام هستند. اکثر تیم‌ها برای متوقف کردن انگلیس مجبور به خطا روی بازیکنان آن‌ها شده‌اند و به همین دلیل انگلیس بیش از ۳ تیم دیگر توانایی خطا گرفتن از حریف را دارد.

۱۱ گل زده، اسپانیا را به ضعیف‌ترین خط حمله نیمه‌نهایی تبدیل کرده است. آماری که بیش از سبک بازی این تیم باید آن را به بی‌دقتی مهاجمانش نسبت داد. اسپانیا بیشتر از انگلیس، شوت و شوت در چارچوب داشته اما کین و بلینگهامی نداشته تا از آن‌ها گل بسازد. لاروخا با ۴۷ شوت خارج از چارچوب، بیش از هر تیمی فرصت‌سوزی کرده است. البته از آن سو، بهترین خط دفاعی جام به همراه کلمبیا در دست اسپانیایی‌هاست. شاگردان دلافوئنته بیش از هر تیم دیگری حریف را مجبور به از دست دادن مالکیت توپ کرده‌اند و زمان بازپس‌گیری توپ توسط آن‌ها، کوتاه‌تر از هر ۳ تیم دیگر است. اویارزابال با ۴ گل بهترین گلزن ماتادورهاست و کوکوریا تنها اسپانیایی است که ۲ پاس گل ارسال کرده است. اسپانیایی‌ها با متوسط ۶۶ درصد بیشترین میزان مالکیت توپ در تمام تیم‌های تورنمنت را دارند و رودری، کوبارسی و لاپورته به عنوان سه پاسور برتر جام نقش مهمی در این زمینه داشته‌اند.