اگر از شما پرسیدند چرا فوتبال؟ به جای توضیحات طولانی و مثال‌های زیاد شاید توصیه دیدن فقط همین بازی بلژیک و سنگال کافی باشد. یک بازی از جام‌جهانی در کمتر از نیم‌ساعت مروری از زندگی را به نمایش گذاشت. همه چیز از درگیری تروسارد و تیلمانس در وقت استراحت نوشیدن آب نیمه دوم شروع شد. تروسارد به تیلمانس اعتراض کرد که چرا به جای این که توپ را به لوکاکو بدهد که آن را از دست داد، توپ را به او پاس نداده است. این بحث نزدیک بود به درگیری فیزیکی هم کشیده شود. در دقیقه ۹۰ اما هیچ‌کدام از آن اتفاقات وجود خارجی نداشت. لوکاکو با یک گل امید را به تیم برگردانده بود تا دیگر پاس دادن به او باعث دعوا نشود؛ تروسارد و تیلمانس هم با همکاری همدیگر گل زده و تیمشان را نجات داده بودند. چند دقیقه بعد هم بلژیک با حذف سنگال به مرحله بعد جام‌جهانی ۲۰۲۶ صعود کرده بود. همینقدر دراماتیک و همینقدر اعجاب‌انگیز. این بازی همه چیز داشت تا جواب این سوال را بدهد که چرا فوتبال؟

رهبر و منجی انگلیس اینجاست. حتی اگر دیر شد نگران نشوید، او می‌آید. هری‌کین نماد واقعی یک رهبری تمام عیار چه در داخل زمین و چه خارج از آن است. اگر هنوز هم به این مساله شک دارید این عکس را ببینید.

در جام ۲۰۲۶ بازیکنان آرسنال درخشش ویژه‌ای دارند. مارتین اودگارد نروژی هم یکی از این بازیکنان است که در کنار هالند از عوامل صعود تیمش به مرحله یک هشتم‌نهایی است. او از معدود بازیکنانی است که در طول تاریخ جام‌ جهانی موفق شدند در سه بازی پی در پی پاس گل بدهند. میشاییل بالاک، درک کویت و بلانف در این لیست بوده‌اند. نقش او در موفقیت نروژ فراتر از آمار است و رهبری او در زمین، جریان بازی این تیم را کاملاً تغییر داده است. درخشش او فقط در فاز هجومی نیست. در فشارهای دفاعی اعمال شده اودگارد آمار جالبی دارد و ۱۲۳ بار در اعمال پرس بر حریف مشارکت داشته و ۱۱ بار به صورت مستقیم این فشار باعث تغییر مالکیت توپ شده است. همچنین او با ۱۴ پاس خط دفاعی حریف را شکسته و در این زمینه هم بهترین بازیکن وایکینگ‌هاست.

فرانسه، تنها تیم حاضر در این جام جهانی که ممکن است باعث شود بسیاری از هواداران فوتبال تلویزیون‌های خود را زودتر خاموش کنند. با حضور فرانسه و ستاره‌هایش ریتم و بازی تیمی حریف از همان دقایق ابتدایی بازی می‌پاشد و همه بازی را فرانسه در دست می‌گیرد. فرانسه دشان اولین تیم در تاریخ این رقابت‌ها است که در پنج بازی متوالی سه گل به ثمر رسانده است. مالکیت توپ، فشار بر حریف و قدرت تهاجمی به حدی است که این سوال به وجود می‌آید که آیا تیم مقابل اصلا فرصتی برای بازگشت به بازی پیدا می‌کند؟کیفیت فردی بدون شک در سطح بالایی است اما تفاوت واقعی در نظم جمعی، برتری فیزیکی و توانایی کنترل هر لحظه از بازی نهفته است. فرانسه نه تنها حریف خود را از نظر روانی با نتیجه بازی از مسابقه حذف می‌کند، بلکه با تسلط بر بازی نیز این کار را انجام می‌دهد و تاکنون، در تبدیل شدن به تیمی که غالب‌ترین تصویر را در این تورنمنت ارائه می‌دهد، موفق بوده است.

در بازی با فرانسه با یک مشکل بزرگ مواجه می‌شویم. از کدام بازیکن و رکوردها و عملکردش باید بگوییم. معمولا اولین انتخاب امباپه است و این بزرگترین ناعدالتی فوتبال است. در تیمی که اولیسه به اندازه یک تیم کامل در زمین می‌دود و عملکرد مثبت دارد کمتر گفتن از او ناعادلانه است. عکس بالا حضور او در زمین را نمایش می‌دهد که به اندازه یک تیم کامل در کل زمین حضور داشته است و با ۵ شوت و ۲ پاس گل هم بیشترین عملکرد را به نام خودش ثبت کرده است. مشخص است که اولیسه در این بازی تمام عزم خود را برای زدن گل جزم کرده بود و می‌خواسته اولین گلش در جام را به ثمر برساند اما به هر حال او هنوز بهترین پاسور جام است.

شاید برای ضرب‌المثل "گهی پشت به زین و گهی زین به پشت" هیچ مثالی در فوتبال به‌اندازه عملکرد قهرمانان‌های جام‌های‌جهانی ۲۰۰۶، ۲۰۱۰ و ۲۰۱۴ واضح نباشد. ایتالیا، اسپانیا و آلمان بعد از قهرمانی‌های بزرگی که در جام‌جهانی داشتند هیچ‌گاه نتوانستند در یک جدال مرحله حذفی این رقابت‌ها به قهرمانی برسند تا بعد از دورانی شکوه‌مند حالا در حضیض به‌سر ببرند. ایتالیایی‌ها که در جام‌جهانی ۲۰۱۰ و ۲۰۱۴ در گروهی به‌ترتیب چهارم و سوم شدند و بعد از آن‌هم حالا برای سومین دوره متوالی نتوانسته‌اند به جام‌جهانی صعود کنند. این شرایط بد برای فاتح یورو ۲۰۰۸ و ۲۰۱۲ و جام‌جهانی ۲۰۱۰ هم وجود دارد و ماتادورها بعد از حذف در گروهی ۲۰۱۴ در گروهی که هلند، شیلی و استرالیا بودند، در ۲۰۱۸ و مرحله یک‌هشتم در ضربات پنالتی مغلوب روسیه‌ی میزبان شدند. لاروخا در قطر هم بعد از صعود از گروهی به‌عنوان تیم دوم بعد از ژاپن بازهم اسیر ماراتن پنالتی‌ها شدند و این‌بار قافیه را به مراکش شگفتی‌ساز باختند. بعد از ترکیب موفق یواخیم لو و هانسی فلیک روی نیمکت تیم‌ملی آلمان که منجر به قهرمانی مانشافت در جام‌جهانی ۲۰۱۴ شد روزگار تلخ آن‌ها شروع شد؛ در ۲۰۱۸ باخت به مکزیک و کره‌جنوبی باعث قعرنشینی آلمان در گروه خود شد

تعجب نکنید. مراکش بود که مالکانه بازی می‌کرد و هلند بود که توپ را در اختیار حریف گذاشته بود. مالکیت ۳۰ به ۷۰ که این عدد در بعضی از بازه‌های زمانی حتی به ۱۵ به ۸۵ هم رسید از آن مراکش بود. چیزی که از فوتبال همیشگی هلند فاصله داشت. مراکش در این بازی ۸۷۹ پاس رد و بدل کرده است که بالاترین تعداد پاس در یک بازی از جام جهانی ۲۰۲۶ است. این عدد برای هلند ۳۷۰ پاس است یعنی مراکشی‌ها حدود ۲.۲ برابر حریف پاس رد و بدل کردند.

بهترین سرزن لیگ برتر انگلیس در تمام رقابت‌ها در فصلی که گذشت کدام بازیکن بود؟ همان بازیکنی که در بازی برزیل و ژاپن هم با سر یک گل زیبا به ثمررساند؛ کاسمیرو. این مدافع 10 گل برای تیم ملی کشورش زده که 5 گل آن با ضربه سر به دست آمده است. گلزنی که دیگر حالا باید او را دومین گلزن مسن برزیل در تاریخ جام‌جهانی دانست. ببتو که در این بازی از روی سکو همراه تیم بود در سال 98، با 34 سال و 137 روز مقابل دانمارک گل زد و حالا کاسمیرو با 34 سال و 126در رده دوم قرار گرفت.

عثمان دمبله دقیق‌ترین شوتزن جام جهانی تا به اینجا بوده است. او به همراه ۴ بازیکن دیگر با ۴ گل به مرحله بعد رفته‌اند و در این بین موقعیت‌شناس‌ترین بازیکن کسی جز دمبله نبوده است. او در موقعیت‌های کمتر و سخت‌تر توانسته است به اندازه دیگران گل بزند. لیونل مسی (۶ گل ) ، امباپه، وینیسیوس و هالند هر کدام به ترتیب با ۱۵، ۱۶، ۱۲ و ۹ شوت به سمت دروازه به این تعداد گل رسیده‌اند. در میان آنها هالند با ۹ شوت و ۴ گل رکورد واقعا ارزشمندی دارد. دمبله اما حتی از او هم عملکرد بهتری داشته است. ۸ شوت به سمت دروازه و حاصل آن ۴ گل. عجیب‌تر از آن اما در امید گلی است که دمبله ثبت کرده است. او در حالی ۴ گل به ثمر رسانده که امید گل ۴ ضربه‌اش در مجموع حدود ۰.۸ بوده است. برای این که متوجه ارزش گل‌های دمبله بشوید امید گل شوت‌های مسی ۳.۱۰، وینیسیوس ۲.۸۰ و امباپه ۱.۷۵ است.

بازی کلمبیا آنقدر زیدان را ذوق‌زده کرده که آنها را به عنوان یکی از مدعیان اصلی جام‌جهانی معرفی می‌کند. کلمبیا مقابل پرتغال همه کار انجام داد. بازی زیبا، دفاع خوب، امتیاز گرفتن و حتی گل که بخاطر یکی از آن آفساید غریب نوک پنجه‌ای این روز‌ها مردود اعلام شد. آن‌ها می‌توانند یکی از تیم‌های جذاب مرحله بعد باشند اما آمار نشان می‌دهد که یکی از ایرادهای کلمبیا این است که با وجود انجام یک بازی هجومی موقعیت‌هایی که می‌سازند از محوطه جریمه حریف دور است و به همین دلیل به گل‌های زیادی نمی‌رسند. شاگردان لورنزو در مرحله حذفی با ۲۴ شوت خارج از محوطه جریمه بیشترین شوت از راه دور را در میان تیم‌های صعودکرده داشته‌اند. مشکل دیگر آنها در سرعت‌شان است که در فاکتورهای سرعت در رده ضعیف‌ترین تیم‌ها قرار دارند. این مساله با توجه به میانگین سنی بالای ۳۰ سال که سومین تیم پیر جام هستند طبیعی است به نظر می‌رسد.

دیوانه دیوانه دیوانه. این تنها توصیفی است که می‌توان از وقت اضافه بازی‌ اتریش و الجزایر گفت. عکس بالا اتفاقات این بازی را از دقیقه ۶۵ تا ۹۰+۲ نشان می‌دهد. خالی خالی. نه تیمی شوت زده و نه هیچ اتفاق مهم یا غیرمهمی افتاده است. این عکس به خوبی نشان می‌دهد که دو تیم به تساوی و صعود همزمان رضایت داده بودند. اما یک بازیکن الجزایر روح را به بازی و به فوتبال برگرداند تا دیوانه‌ترین وقت اضافه جام‌جهانی رقم بخورد. ریاض محرز بود که تصمیم گرفت به این بازی ناجوانمردانه پایان بدهد و فوتبال را در این بازی به جریان بیندازد. البته محرز فکرش را نمی‌کرد که کار او طوفانی به پا می‌کند. در نهایت هم بازی با نتیجه تساوی به پایان رسید.

چه تیمی دوست دارد در مرحله بعد مقابل فرانسه دیدیه دشان قرار بگیرد؟ فرانسه در جام جهانی ۱۹۹۸ که با قهرمان‌شان همراه بوددر هر ۳ بازی مرحله گروهی برنده شد و حالا آن خاطره شیرین را مجددا تکرار کرده است. البته بعید به نظر می‌رسد که این تجربه از لحاظ قدرت تیمی و بازیکنان شباهت زیادی به فرانسه ۹۸ داشته باشد. خروس‌ها در ۲۰ دقیقه اول بازی ۷ شوت در چارچوب دروازه حریف ثبت کردند که این آمار نه تنها اولین بار بود که در جام‌جهانی برای فرانسه رخ می‌داد بلکه هیچ تیم دیگری هم این تعداد شوت در چارچوب فقط در ۲۰ دقیقه اول بازی را ثبت نکرده است.

اکوادور برای پیروزی بر آلمان بعد از ۲۴۲ دقیقه گل نزدن در جام‌جهانی دروازه نویر را باز کرد. بازی با گل آلمان یک شروع همیشگی داشت اما ۷ دقیقه بعد مشخص شد هیچ‌چیز قرار نیست عادی پیش برود. آنگولو با عبور دادن توپ از میان پاهای پاولوویچ و از مانوئل نویر از فاصله حدود ۱۸ متری، توپ را به تور دروازه چسباند. این تیم بعد از ۴۰ شوت در این جام و بعد ازتجربه آخرین برد در ۲۰۱۴ برنده از میدان خارج شد. آخرین گل آنگولو برای تیم ملی؟ این اولین گل ملی او در بازی‌های رسمی بود و پیش از این فقط ۲ گل در بازی‌های دوستانه زده بود.

کارلو آنچلوتی که زمانی با رونالدو در رئال مادرید کار کرده نظر جالبی در مورد او دارد نظری که این روزها حسابی می‌تواند به مارتینز کمک کند. او در مورد بازیکنی که در دنیا از رونالدو بهتر و خطرناک‌تر است گفت: «یک بازیکن هست که من او را خطرناک‌تر از کریستیانو رونالدو می‌دانم. رونالدویی که در بازی قبلیش گل نزده است.» این بهترین توصیف از بازیکنی بود که مقابل ازبکستان به میدان رفت و بعد از یک هفته تحمل فشار، دو گل به این تیم زد.

اینجا تگزاس است. همه چیز در تگزاس بزرگتر است. این یک عبارت رایج در میان آمریکایی ها است. آنها اعتقاد دارند که همه چیز در تگزاس بزرگتر از سایر جاهاست و یا این که دوست دارند اینطور باشد. حتی اگر این یک افسانه باشد در مورد رونالدو به حقیقت پیوست و او در تگزاس بزرگتر از آن چیزی بود که در چندین بازی قبل خود در جام‌جهانی به نمایش گذاشته بود. آقای ستاره این درخشش را علاوه بر توانایی‌های خودش مدیون چهره‌ای است که بعد از گل با یک لبخند که تمام صورتش را پرکرد مزد شجاعتش را گرفت. در این چند روز از هر جایی که رد می‌شدید یک نفر در حال گفتن این جمله بود که رونالدو باید روی نیمکت بنشیند! مارتینز اما نه تنها مقابل این صحبت‌ها مقاومت کرد که در این چند روز تلاش کرد تا معمای رونالدو را از طریق تاکتیکی حل کند و موفق هم شد. درخشش رونالدو در این بازی حاصل تصمیماتی بود که مارتینز اسپانیایی گرفت. او در برابر همه انتقادات و تمسخرها و شایعات ایستاد و با راه‌حل فوتبالی جواب معمای شماره 7 را پیدا کرد. مارتینز بهتر از هر کسی می‌دانست که رونالدو همیشه رونالدوست. به ضرر خودتان است اگر

رونالدو جایش و یارش را در زمین پیدا کرد و درخشید. به همین راحتی. یار رونالدو حضور ژائو فیلیکس در زمین بود و جایش در وسط زمین در یک سوم دفاعی حریف. او در بازی با ازبکستان بالاخره شروع به ماندن در یک سوم پایانی زمین کرد به جای اینکه مدام برای دریافت توپ به یک سوم دوم زمین برود. او در 10 بازی آخرش با پیراهن پرتغال، حدود 70 درصد از دریافت توپش در یک سوم میانی میدان بود اما در این مسابقه، این میزان به 25 درصد کاهش یافت. این اتفاقی است که دلیل آن را باید در تصمیم کادر فنی پرتغال جست‌وجو کرد نه مساله‌ای که به رونالدو ارتباطی داشته باشد. ستاره پرتغالی در 41 سالگی بازیکنی نیست که بخواهد به عمق یا کناره‌ها برای بازیسازی برود و حضورش در محوطه جریمه کمتر بشود. ماندن بیشتر در یک سوم پایانی زمین در این مسابقه، مشغول نگه داشتن مدافعان میانی حریف و قرار گرفتن در مناطق شوت‌زنی باعث شد حملات پرتغال بسیار طبیعی‌تر جریان پیدا کنند. این همان جوابی بود که مارتینز در این چند روز به آن رسید و به جای گوش دادن به نظرات بقیه و نیمکت‌نشین کردن رونالدو جای مناسبش را در زمین پیدا کرد.

بلژیکی‌‌ها در چند روز گذشته یکی از مهم‌ترین کارهایشان آنالیز رامین رضاییان بوده است. بازیکنی که از بازی مقابل نیوزیلند همه توجهات را به خود جلب کرد. او آن قدر توجه رسانه‌ها را جلب کرده که حتی در مورد کفش‌های او که همان کفش‌هایش در جام ۲۰۲۲ است مطلب نوشته‌اند. قرار گرفتن در رتبه‌بندی خلاق‌ترین بازیکن جام بعد از مسی و حضور در تیم منتخب بعد از بازی اول تیم‌ها باعث شده تا او این روزها را روی ابرها تمرین کند. با این حال این اتفاقات شمشیر دولبه‌ای برای شماره ۲۳ ایران است. قطعا یکی از دلایل درخشش رامین در اولین بازی این بود که بیشتر حواس‌ها معطوف به بازیکنان شناخته‌شده‌تری مثل طارمی و قدوس شده بود اما حالا رامین به اولین گزینه حریفان برای مهار تبدیل شده است. حالا توقعات از رامین این است: همان همیشگی باش و مهار نشو.

اگر یک تیم آسیایی قرار باشد همه رکوردها را بشکند چه تیمی بهتر از ژاپن. ژاپن در بازی مقابل تونس به اولین تیم آسیایی تبدیل شد که در یک بازی جام جهانی چهار گل به ثمر رسانده است. آن‌ها در جام ۲۰۱۰ هم با ۳ گل، دانمارک را شکست دادند که البته ۲ گل با ایستگاهی‌های زیبای هوندا و اندو به دست آمد. مهم‌ترین ویژگی ژاپنی‌ها این است که بعد از هر رکوردی که می‌زنند شما را مطمئن می‌کنند که اتفاقی و شانسی به آن نرسیده‌اند. ثبات آنها مهم‌ترین ویژگی‌شان است. ثباتی که آن‌ها را به یک رکورد دیگر می‌رساند؛ سامورایی‌ها در ۴ بازی آخر خود در جام جهانی فیفا شکست‌ناپذیر بوده‌اند که طولانی‌ترین روند شکست‌ناپذیری آن‌ها است.

تونس در ۳ بازی پایانی خود ۱۴ گل دریافت کرده است. اگر دنبال بازی سوم و ۵ گل دیگر می‌گردید باید چند روز عقب‌تر رفته و به بازی دوستانه این تیم با بلژیک برسید که با نتیجه 5 برصفر بازی را واگذار کرده و از همان بازی باخت پرگل را تمرین کردند. احتمالا هواداران و بازیکنان تونس شگفت‌‎زده شده‌اند که چه برسر تیمشان آمده است. برای این که مشخص شود آن‌ها چقدر با باخت پرگل بیگانه بوده‌اند این آمار کافیست که آن‌ها در ۱۲ بازی اخیر خود قبل از جام‌جهانی ( به اضافه بازی با بلژیک) که شامل ۲ بازی دوستانه و بازی‌های مقدماتی جام‌جهانی بوده گل‌های خورده‌شان دورقمی نشد و فقط ۹ گل دریافت کردند. بزرگترین معمای این تیم این است که چه بر سر آن‌ها آمده است؟

داستان هزار و یک شب برای ما یک پیام دارد: داستان، نجات‌دهنده بشریت است، نجات‌دهنده انسان‌ها از جنگ و خشونت و کشت و کشتار است. به همین راحتی می‌توان فقط با قصه گفتن برای هزار و یک شب (نماد ابدیت) بشریت را نجات داد. این داستان شباهت عجیبی به فوتبال دارد (ما در این دوره بیش از همیشه این شباهت را درک می‌کنیم)، فوتبال هم قصه‌ای است که ۹۰ دقیقه دنیا را از خشونت و فقر و هر چه بدی است دور و با خودش همراه می‌کند. تیم‌ها به میدان می‌روند و ادای جنگ را درمی‌آورند تا شاید این نبرد نمادین، غریزه جنگ و خشونتشان را تسکین داده و زندگی بهتری را تجربه کنند. حالا این دو به هم رسیده‌اند. در بازی ژاپن و تونس قصه فوتبال به قسمت هزارم می‌رسد و بعد داستان هزار و یک شروع می‌شود. چه کسی باور می‌کند که با یک توپ و ۲۲ بازیکن بتوان این همه قصه گفت و تکراری نشد و روز به روز جذاب‌تر وشنیدنی‌تر شد. بازی‌های جام‌جهانی به عدد هزار می‌رسد و چه خبری نجات‌دهنده‌تر از این که حکایت همچنان باقیست؟

چند بازیکن را می‌شناسید که در یک بازی جام‌جهانی بتوانند نمره ۱۰ را دریافت کنند؟ جاناتان دیوید را هم به این لیست کم‌تعداد اضافه کنید، بازیکن کانادا که حالا نامش در کنار مسی که در بازی آرژانتین-الجزایر نمره ۱۰ گرفت ثبت شده است. گل اول دیوید در زمانی به ثمررسید که قطر ۱۱ نفره بود و گل دوم زمانی که ده‌نفره بود. دیوید آخرین گل پیروزی ۶ گله را هم به ثمر رساند تا هت‌تریک کرده باشد. هت‌تریکی که برای کونکاکاف خرق عادت محسوب می‌شود. برت پاتناد، بازیکن آمریکا در جام جهانی ۱۹۳۰ هت‌تریک کرد و بعد از آن کونکاکاف نزدیک به صد سال است که رنگ این اتفاق هیجان‌انگیز را ندیده است!

چه کسی باور می‌کند تیم‌هایی مانند کرواسی، پاراگوئه و تونس با دریافت 5 و 4 گل مقابل حریفان بیشتر از کیپ ورد مقابل اسپانیا دروازه‌شان باز شده است! جواب این حرف یک جمله همیشگی است. فوتبال است و این غافلگیری‌هایش. البته باید بگوییم که نیازی به وحشت نیست. با وجود تساوی عجیب اسپانیا در احتمالا آسانترین بازی‌اش در این جام آنها همچنان مدعی اصلی قهرمانی هستند. باخت آرژانتین به عربستان در اولین بازی 2022 و باخت یک بر صفر اسپانیا به سوئد در 2010 در نهایت با قهرمانی این تیم‌ها همراه شد. از اسپانیا ناامید نشوید آنها همچنان از اصلی‌ترین شانس‌های قهرمانی هستند.