از اول تورنمنت همه شانس تیم‌های دیگه علی‌الخصوص فرانسه رو برای قهرمانی بیشتر می‌دونستند. حتی انگلیس، حتی آرژانتین. اما اونا مثل همیشه کار خودشون رو کردند و در بزنگاهی که برابر تیم‌های بزرگ قرار گرفتند، کاری کردند که حریف فرصت نفس کشیدن نداشت. در مورد اسپانیا حرف میزنیم. اسپانیایی که حالا در کنار اروگوئه و فرانسه، دو جام قهرمانی جهان توی ویترینش داره. کنار اروگوئه ای که سال‌هاست در حسرت قهرمانی میسوزه و فرانسه‌ای که خیال می‌کرد به ستاره سوم روی پیراهنش نزدیک و نزدیک‌تر میشه، ولی... اسپانیایی‌ها ۲۰۱۰ و ۲۰۲۶ قهرمان شدن، اما هیچ اثر دیگه‌ای ازشون بین سه تیم برتر جام‌های جهانی دیده نمیشه و این خودش بیانگر کار بزرگیه که این تیم تو قرن جدید انجام داده. همه چیز از بارسلونای گورآردیولا شروع شد و طرز فکر و نگرشش منجر به ساخت فوتبالی شد که پس از دوران تیکی‌تاکا به این پختگی رسیده که فرانسه و آرژانتین رو در خودش میبلعه. آرژانتینی که به یک سوم خودی خلاصه شد و فرانسه ای که فرصت نفس کشیدن هم نداشت. لیست رکوردداران فوتبال اسپانیا پر از اسامی جدید و کسانی هست که به خوبی به یادشون میاریم: راموس ،داوید ویا، رودری و ... باید پذیرفت که اونا حالا پادشاه

از جام‌جهانی ۲۰۲۶ صحبت می‌کنیم اما می‌خواهیم از اسطوره‌ای از جام ۱۹۵۸ بگوییم. ژوست فونتین؛ بازیکن فرانسوی که حتی در این دوره هم با این همه مهاجم تراز اول و گل و رکورد، کسی نتوانست به تعداد گل‌های زده او در یک جام نزدیک شود. او که به عنوان مهاجم ذخیره با تیم ملی فرانسه به تورنمنت رفت و کسی انتظارش را نداشت که به تیم اصلی وارد شود، در نهایت با مجموع ۱۳ گل رکوردی کسب کرد که هیچ‌کسی قادر به فرا رفتن از آن نشد. بلیارد، مهاجم فرانسه مصدوم شد و فونتین برای بازی افتتاحیه مقابل پاراگوئه انتخاب شد. این بازیکن مجبور شد یک جفت کفش قرض بگیرد، زیرا کفش خودش مناسب نبود. در پایان جام اما کفش طلا را بالای سر برد و تا جام ۲۰۲۲ و قبل از آقای گلی امباپه، تنها فرانسوی بود که این عنوان را به دست آورد. آقای گل این جام باز هم فرانسوی و باز هم امباپه بود؛ اما زدن ۱۳ گل؟ نه، هنوز کسی نتوانسته آن را تکرار کند.

پیروزی شش بر چهار انگلستان برابر فرانسه بهانه‌ای شد تا به نتایج عجیب تاریخ جام جهانی بپردازیم. شاید جالب باشد بدانید که از ۱۹۳۰ تا به امروز فقط شش بازی دَه گل یا بیشتر داشته‌اند. برزیل و لهستان در ۱۹۳۸ با نتیجه ۶ بر ۵ به کار خود خاتمه دادند. بازی سوئیس و اتریش که از این حیث رکورددار است در سال ۱۹۵۴ با نتیجه ۷ بر ۵ به پایان رسید.آلمان غربی با زدن ۸ گل برابر ۳ گل مجارستان این تیم را در سال ۵۴ شکست داد. در سال ۵۸ فرانسه ۷ بر ۳ پاراگوئه را شکست داده بود. مجارستان در سال ۸۲، ۱۰ بر یک السالوادور را از پیش رو برداشته بود و در نهایت آخرین برگ ۱۰ گله یا بیشتر جام‌های جهانی به بازی دیشب می‌رسد.

پس از صعود آرژانتین به فینال جام جهانی با پیروزی برابر انگلیس، باز هم یک سوال همیشگی مطرح شد؛ چرا هر چه به پایان بازی نزدیک می‌شویم، مسی غیر قابل مهارتر می‌شود؟ راز این اتفاق را شاید بتوان در تغییر مکان این مهاجم دانست. او خطرناک‌ترین بازیکن جهان در منطقه مرکزی پشت محوطه جریمه است؛ این اما همه داستان مسی نیست. وقتی که در نیمه اول او در این منطقه کنترل می‌شود و نمی‌تواند به توپ برسد، به تدریج به کناره‌ها می‌رود. این شاید تصمیم اسکالونی باشد، اما هوش و توانایی بدنی مسی هم در آن نقش مهمی دارد. در سه بازی اخیر، مسی ۸۸ بار در نیمه اول و ۲۰۰ بار پس از نیمه اول (شامل ۳۰ دقیقه وقت اضافه مقابل سوئیس) صاحب توپ شده است. این آمار معادل ۵۹ بار لمس توپ در نیمه اول و ۱۰۹ بار لمس توپ پس از نیمه اول بوده است. نقشه مناطق لمس توپ او در سه حضور اخیرش در جام جهانی که لمس‌های نیمه اول را با لمس‌های پس از نیمه اول مقایسه می‌کند، نشان‌دهنده ترجیح او برای فاصله گرفتن از مرکز زمین است. این اتفاق به‌ویژه زمانی که حریفان با دفاع فشرده بازی می‌کنند و فضای بیشتری را در کناره‌های

دنیا به کامش بود. همه دنیا، جز یه قسمتش: زادگاهش& کشورش. می‌گفتند بزرگ شده کاتالونیاست. اونجارو کشور خودش می‌دونه. تو تیم ملی مگه چیکار کرده؟ هیچ وقت رهبر نبوده، لیدر نبوده، قهرمان نبوده.... سال ۲۰۰۷ فینال کوپا رو باخت. سال ۲۰۱۴ هر چه کرد نشد و فینال جام جهانی رو باخت. فینال کوپای بعدی رو هم باخت و موقتا خداحافظی کرد. فشار خردکننده بود. آخر دنیا نبود ولی لئو، با کلکسیون قهرمانی‌های رنگارنگش در سطح باشگاهی، اگر قهرمان جهان نمی‌شد، هیچ وقت به دیگو نمی‌رسید. اما همه چیز از کوپاآمریکای ۲۰۲۱ شروع شد. بعدش فینالیسیما، بعدش جام جهانی ۲۰۲۲... قصه تازه شروع شده بود. قهرمانی کوپای ۲۰۲۴ و حالا فینال جام جهانی ۲۰۲۶. فینالی که با قهرمانی فقط می‌تونه شک و گمانِ بهترین تاریخ بودن رو برای همیشه از بین ببره. فوتبالیستی که تا قبل از فینال، موثرترین بازیکن جام، آقای گل جام و مدعی بردن جایزه بهترین بازیکن جام در ۳۹ سالگیه. چهار سال پیش فوتبال بدهی‌شو با لیونل مسی تسویه کرد. اما اون بیخیال‌بشو نبود. حالا آرژانتینی‌ها یه قدم با یه تاریخ‌سازی مجدد فاصله دارن. قدمی که اندازه یه بازیه و هم تیمی‌های لئو برای قهرمانی مجدد بهترین بازیکن تاریخ حاضرند جونشو بدن.

تو شرایطی که به نظر می‌رسید انگلیس بلیت فینال رو برای خودش رزرو کرده و چیزی نزدیک به سی دقیقه تا رسیدن بهش فاصله داره، توخل با تعویض‌های تدافعی تیمش رو عقب کشید و به بدترین شکل ممکن تنبیه شد. توخل کاری کرد که چند سال قبلتر هم با بایرن برابر رئال کرده بود و به همین شکل هم بازی رو واگذار کرده بود. سوال اینجاست که انگلستان با کنار رفتن ساوتگیت و استخدام توخل به بخش یا کلیتی از اهدافش رسید؟ من فکر می‌کنم نه! نیمه‌نهایی جام جهانی جایی بود که انگلستان با ساوت‌گیت بهش رسیده بود. اما تو بزنگاه برخورد با تیم بزرگ یا کلاف گره خورده بازی وا می‌داد و تمام دستاوردش با تیم ملی چهارمی ۲۰۱۸ بود. افتخاری که اگر بشه اسمش رو افتخار گذاشت، همین حالا هم توخل تکرارش کرده و شانس سوم شدن جلوی فرانسه رو هم داره. ایده این بود که انگلیس تیم منسجم‌تری نسبت به تیم ساوتگیت داشته باشه، که به نظر داشت. اگر بازی گره خورد بتونه تیم رو نجات بده، که به نظر (مثلا جلوی مکزیک) داد. اگر به تیم بزرگ برخورد کردند ساده بازی رو برگزار نکنند، که شاید اینجا هم جلوی آرژانتین برای دقایق زیادی موفق بودند. اما

به شانس در فوتبال اعتقاد دارید؟ عده زیادی اعتقاد دارند که شانس در فوتبال وجود دارد و در اختیار کسانی قرار می‌گیرد که توانایی فنی‌شان را بالاتر ببرند. یک شوخی مجازی بعد از بازی با فرانسه، اسپانیایی‌ها را به خوش‌شانسی و حتی جادو متهم می‌کند. اتفاقاتی که مربوط به مصدومیت حریفان این تیم است. در مرحله یک هشتم نهایی و در بازی با پرتغال، مصدومیت نونو مندس در اواسط بازی اتفاق افتاد. در مرحله یک چهارم نهایی، تیلمانس در حین گرم کردن مصدوم شد و کورتوا هم مجبور شد بازی را ترک کند و خیلی‌ها این اتفاق را دلیل اصلی گل دومی که بلژیک دریافت کرد دانستند. در مرحله نیمه‌نهایی نوبت سالیبا بود که در دقیقه ۳۰ بازی به این لیست اضافه بشود. مدافع آرسنال که در قهرمانی این تیم نقش مهمی ایفا کرد و خروجش از میدان یک بدشانسی بزرگ برای فرانسوی‌ها بود. اسپانیایی‌ها خوش‌شانس هستند یا شانس هم در خدمت قدرت آن‌ها قرار گرفته است؟

دلافوئنته در پاسخ به انتقاداتی که از نحوه بازی تیمش می‌شد گفته بود: «ما بلافاصله با تمام توان و سرعت بازی نخواهیم کرد بلکه هم‌زمان با پیشرفت تورنمنت، ریتم بازی خود را ارتقا می‌دهیم.» شاید در آن زمان این صحبت سرمربی اسپانیا نوعی بلوف محسوب می‌شد اما در هر بازی بیشتر از بازی قبل درستی آن ثابت شد و در بازی با فرانسه این حرف خارج از میدان در داخل زمین به درستی ثابت شد. اسپانیا با کنترل جریان بازی و مدیریت هوشمندانه انرژی در طول بازی‌های متعدد پیش رفت و اوج آمادگی جسمانی خود را برای فینال حفظ کرد. وقتی نوبت به مسابقه‌ای رسید که بیشترین تلاش را می‌طلبید، آن‌ها به بالاترین سطح کیفی تورنمنت دست یافتند. در دوره‌ای که خیلی‌ها می‌گویند دیگر نتیجه گرفتن با اتکا بر مالکیت به پایان رسیده اسپانیا جان دوباره‌ای به این سبک از فوتبال داد و گفت با مالکیت هم می‌توان توپ داشت هم دفاع کرد و هم برنده شد. این مدل بازی دیگر یک تاکتیک نیست بلکه هویت تیم اسپانیاست که شکل گرفته و از آن‌ها یک قدرت همیشگی ساخته است.

براساس بررسی‌های اوپتا، سبک هجومی آرژانتین متمرکز بر مرکز زمین است. آن‌ها در مقایسه با سایر تیم‌های جام جهانی سهم بیشتری از لمس توپ‌های هجومی در جریان بازی (open-play) را در یک‌سوم میانی زمین (۳۴ درصد) به ثبت رسانده‌اند. مسی در موقعیت‌های متمایل به راست بازی می‌کند و یکی از بهترین بازیکنان کل تورنمنت بوده است. مهم‌ترین وظیفه توخل برای این بازی مهار مسی است و بزرگترین سوالی که باید به آن جواب بدهد این است که کدام بازیکن در جناح چپ تیمش بازی کند. استفاده از یک دفاع چپِ راست‌پا که در دفاعِ متمایل به مرکز (فضای داخلی زمین) راحت‌تر عمل می‌کند می‌تواند منطقی به نظر برسد. دکلان رایس یا اسپنس کدام یک در این پست به میدان خواهند رفت؟ اسپنس در بازی با نروژ نشان داد که توانایی بالایی برای حضور در ترکیب اصلی دارد. رایس یک گزینه اصلی است و در این میان نیم‌نگاهی هم می‌توان به اریلی داشت.

به استقبال تیم ملی رفتند. با سرود و گل و ساز و آواز. دستاورد؟ مگه مهمه؟! صحبتهای علیرضا بیرانوند در برنامه فوتبال برتر به شدت وایرال شده. جایی که از مردم داخل ایران، مهدی مهدوی‌کیا و هر کسی دم دستش بود گله کرد. دروازبان ایران تو جام جهانی معتقد بود که چه فرقی میکنه ما چه عملکردی داشتیم؟ چرا از ما حمایت نشد؟ چرا مهدوی‌کیا که توی استادیوم بود و با اینفانتینو عکس گرفت، سری به رختکن تیم ملی نزد؟ بعد از سه تساوی که یکیش برابر ضعیف‌ترین تیم رقابت‌ها رقم خورد، دروازبان تیم معتقده که باید تحت هر شرایطی از تیم ملی حمایت می‌کردید. جناب بیرانوند پا رو فراتر هم گذاشتند و معتقد بودند که ترک‌ها و عرب‌ها و اساسا همه مردم جهان (جز ایران) عاشق تیم ملی ما شدند ولی مردم خودمون… دلایل خیلی از اتفاقات بالاتر رو خود علیرضا بهتر از هر کس دیگه‌ای می‌دونه. نزدیک شدن به تیمی که اقبال عمومی مردم رو نداره پسند خیلی‌ها نیست. خواه اون آدم اسطوره فوتبال کشور باشه، خواه مجری برنامه طنز. اما آقا علیرضا هیچوقت از خودش نپرسید که چی شد که مهدوی‌کیا امروز اونجاست؟ چرا مهدوی‌کیا اسطوره است و شما به قول شخص خودت که معتقدی بهترین نسل

حساسیت بازی آرژانتین در برابر انگلیس، انتخاب داور این بازی را نیز تحت تاثیر قرار داده است. چه کسی این بازی سخت را قضاوت خواهد کرد؟ میزبان قرار است از امتیاز میزبانی استفاده کند و داوری از آمریکا را به میدان بفرستد. اسماعیل الفتح آمریکایی که حتی به عنوان نامزدی برای قضاوت فینال یکشنبه در نظر گرفته شده بود، قاضی میدان خواهد بود. او پیش از این در فینال جام جهانی ۲۰۲۲ قطر داور چهارم بود. الفتح چهارمین بازی خود در این جام جهانی را داوری خواهد کرد. او بازی اروگوئه و اسپانیا را سوت زد و تحت تاثیر بازی خشن اروگوئه‌ای‌ها، در نهایت کانوبیو را اخراج کرد. همچنین در مرحله گروهی هلند-ژاپن و در مرحله یک‌هشتم نهایی برزیل-نروژ را قضاوت کرد. حالا برای نخستین بار در تاریخ، دو داور از منطقه کونکاکاف بازی‌های نیمه‌نهایی را قضاوت خواهند کرد.

فرانسه با ترکیبی از ستارگان تراز اول و هدایت دیدیه دشان، قدرتمندترین تیم جام جهانی ۲۰۲۶ است. آنها هم در فاز هجومی و هم در فاز دفاعی همزمان توانسته‌اند در میان بهترین‌ها باشند. توانایی‌های فردی و هنر تیمی و تجربه را هم همزمان در اختیار دارند. همه فاکتورهایی که از آنها یک تیم کامل ساخته و به همین دلیل در پیش‌بینی اکثر فوتبالی‌ها شانس اول قهرمانی هستند. فرانسه کمتر از سه تیم دیگر به بازی فیزیکی علاقه دارد. آنها هم کمتر خطا کرده‌اند و هم کمتر مورد خطا قرار گرفتند. البته امباپه بعد از بازی با پاراگوئه گفت اگر لازم باشد بازی فیزیکی را هم خیلی خوب بلد هستند! تنها نقطه ضعفی که می‌توان در تیم دشان پیدا کرد در مورد همین فیزیک و بازی فیزیکی است که فرانسوی‌ها در آمار سرعت و قدرت بدنی پایین‌تر از ۳ تیم دیگر قرار گرفته‌اند.

بحث لفظی بلینگام و توخل که در واکنش به انتقاد سرمربی آلمانی از نحوه بازی انگلیس مطرح شد بزرگترین نگرانی هواداران از شرایط تیمشان در آستانه حساس‌ترین و حیثیتی‌ترین بازی‌شان درآمریکاست. صحبت منطقی توخل آلمانی خیلی به مذاق احساسات انگلیسی بلینگام خوش نیامد و این تفاوت فرهنگی در بدترین زمان و مکان ممکن حاشیه‌ای هر چند کوچک را به تیم تحمیل کرد. با این حال انگلیسی‌ها باید یک چیزی را بدانند. شاید این که در همه این سال‌ها در یک قدمی رسیدن به جام، دست خالی به خانه بازگشته‌اند به دلیل جای خالی همین منطق تلخ و کوبنده بوده است. به قول تونی کروس شاید بعد از ۱۲۰ دقیقه بازی یک تیم در هوای گرم و شرجی جای مطرح کردن این صحبت منطقی نباشد اما انگلیس برای ماندن در جام نیاز به این شوک داشت. برد با کمترین اختلاف آن هم در وقت‌های اضافه، کمتر شدن مالکیت انگلیس با گذشت زمان و رسیدن به حداقل در ۱۵ دقیقه پایانی و این که گل بلینگام در ۹۰ دقیقه یکی از دو شوت تیم در چارچوب بود همه باعث آن برخورد چکشی توخل شد. انگلیس باید به خود بیاید قبل از این که باز هم بدون جام به خانه بازگردند.

آن‌ها در اکثر آمار نه عملکردی خیلی ضعیف داشتند و نه خیلی قوی. همان مساله‌ای که هواداران را نگران کرده که باز هم دست آنها را از جام دور نگه دارد. تنها آماری که سه‌شیرها در آن توانستند صدرنشین باشند و همین مساله تاکتیک تیمی آن‌ها را مشخص میکند تعداد سانترهای از کنار است. تیم توخل با تکیه بر ساختار قدرتمند تیمی و ارسال‌های کلاسیک توانسته تا اینجا صعود کند. آن‌ها با استفاده از هافبک‌های کناری مانند گوردون و وینگرهایی مثل ساکا، ارسال‌های دقیقی روی دروازه می‌فرستند که منجر به زدن گل توسط مهاجمان قدبلندی نظیر هری کین و بلینگام می‌شود. ارسال پاس‌های خط‌شکن را هم باید به توانایی‌های تیم توخل اضافه کرد. انگلیسی‌ها با ارسال ۱۶۲ پاس خط‌شکن با اختلاف نسبت به اسپانیا برترین تیم جام هستند. اکثر تیم‌ها برای متوقف کردن انگلیس مجبور به خطا روی بازیکنان آن‌ها شده‌اند و به همین دلیل انگلیس بیش از ۳ تیم دیگر توانایی خطا گرفتن از حریف را دارد.

۱۱ گل زده، اسپانیا را به ضعیف‌ترین خط حمله نیمه‌نهایی تبدیل کرده است. آماری که بیش از سبک بازی این تیم باید آن را به بی‌دقتی مهاجمانش نسبت داد. اسپانیا بیشتر از انگلیس، شوت و شوت در چارچوب داشته اما کین و بلینگهامی نداشته تا از آن‌ها گل بسازد. لاروخا با ۴۷ شوت خارج از چارچوب، بیش از هر تیمی فرصت‌سوزی کرده است. البته از آن سو، بهترین خط دفاعی جام به همراه کلمبیا در دست اسپانیایی‌هاست. شاگردان دلافوئنته بیش از هر تیم دیگری حریف را مجبور به از دست دادن مالکیت توپ کرده‌اند و زمان بازپس‌گیری توپ توسط آن‌ها، کوتاه‌تر از هر ۳ تیم دیگر است. اویارزابال با ۴ گل بهترین گلزن ماتادورهاست و کوکوریا تنها اسپانیایی است که ۲ پاس گل ارسال کرده است. اسپانیایی‌ها با متوسط ۶۶ درصد بیشترین میزان مالکیت توپ در تمام تیم‌های تورنمنت را دارند و رودری، کوبارسی و لاپورته به عنوان سه پاسور برتر جام نقش مهمی در این زمینه داشته‌اند.

آرژانتین بهترین خط حمله را در میان ۴ تیم حاضر در مرحله نیمه‌نهایی دارد. آن‌ها با امید گل تقریبا ۱۴ توانستند ۱۷ گل بزنند. اما از سوی دیگر، آلبی‌سلسته با ۶ گل خورده به همراه انگلیس بدترین خط دفاعی را در میان تیم‌های حاضر در این مرحله دارد. آرژانتینی‌ها همچنین ۴۱۶۲ پاس در این تورنمنت داده‌اند؛ بیشتر از هر تیم دیگری، حتی اسپانیا! در پرس هم وضعیت به همین شکل است و بازیکنان آرژانتین بیش از هر ۳ تیم دیگر برای بازپس‌گیری توپ فشار آورده‌اند. در میان بازیکنان این تیم مسی بیشترین شوت به سمت دروازه، بیشترین شوت در چارچوب و بیشترین گل را دارد. اما به همین جا ختم نمی‌شود؛ مسی بیش‌ترین پاس گل و بیش‌ترین پاس خط‌شکن را هم در تیمش ثبت کرده است.

شاید با دیدن این تیتر، اولین سؤال این باشه که پاویا چه ربطی به فرانسه و اسپانیا داره؟ ماجرا برمی‌گرده به سال ۱۵۲۵؛ نبرد معروف «پاویا» در ایتالیا. جایی که فرانسه و امپراتوری هابسبورگ، با پادشاهی شارل پنجم اسپانیا، یکی از بزرگ‌ترین جنگ‌های تاریخ اروپا رو رقم زدن. اون نبرد فقط یه جنگ نبود؛ شروع یکی از طولانی‌ترین رقابت‌های سیاسی و نظامی اروپا بود، رقابتی که سال‌ها بین فرانسه و اسپانیا ادامه پیدا کرد. چند قرن گذشته، دیگه خبری از شمشیر، توپ جنگی و ارتش‌های چند هزار نفره نیست. حالا میدان نبرد عوض شده؛ به جای دشت‌های پاویا، این بار چمن سبز ورزشگاه و به جای پادشاه‌ها، ستاره‌های فوتبال روبه‌روی هم قرار می‌گیرن. شاید این بار فقط یه مسابقه فوتبال در پیش باشه، اما وقتی پای فرانسه و اسپانیا وسط باشه، تاریخ هم انگار دوباره ورق می‌خوره؛ فقط این بار نه با صدای شمشیرها، بلکه با سوت داور و غرش سکوها. بعضی رقابت‌ها هیچ‌وقت تموم نمی‌شن. فقط هر چند سال یک‌بار، روی بزرگ‌ترین صحنه فوتبال دنیا دوباره زنده می‌شن. فرانسه و اسپانیا دقیقاً از همین جنس رقابت‌ها هستن؛ دو تیمی که هر بار روبه‌روی هم قرار می‌گیرن، انگار فقط برای بردن یه بازی به زمین نمی‌رن، بلکه قراره یه فصل

بازی آرژانتین و انگلیس توی یک‌چهارم نهایی جام جهانی ۱۹۸۶ فقط یه مسابقه فوتبال نبود؛ انگار ادامه جنگی بود که چهار سال قبل بین دو کشور سر جزایر مالویناس (فالکلند) اتفاق افتاده بود. سال ۱۹۸۲ آرژانتین برای پس گرفتن این جزایر با بریتانیا وارد جنگ شد، اما شکست خورد. صدها نفر کشته شدند و اون شکست، یه زخم عمیق برای مردم آرژانتین شد. برای همین وقتی قرعه دوباره این دو تیم رو روبه‌روی هم قرار داد، خیلی‌ها توی آرژانتین این بازی رو یه فرصت برای «انتقام فوتبالی» می‌دیدن. وسط این فضای سنگین، دیه‌گو مارادونا نمایشی اجرا کرد که تاریخ فوتبال رو عوض کرد. اولین گلش همون گلی بود که با دست زد؛ داور ندید و گل قبول شد. بعداً خودش گفت: «یه کم با سر مارادونا بود، یه کم هم با دست خدا.» برای انگلیسی‌ها اون گل هنوز نماد تقلبه، اما برای خیلی از آرژانتینی‌ها نشونه زرنگی و غلبه بر حریفی بود که چهار سال قبل توی جنگ شکستشون داده بود. اما فقط چهار دقیقه بعد، مارادونا کاری کرد که حتی انگلیسی‌ها هم نتونستن چیزی جز تحسین بگن. توپ رو از وسط زمین برداشت، پنج بازیکن انگلیس و دروازه‌بان رو یکی‌یکی جا گذاشت و گلی زد که بعدها به اسم

نروژ و مصر؛ این ۲ تیم این روزها یک نقطه اشتراک بزرگ دارند و آن این است که هوادارانشان اعتقاد دارند که سر آن‌ها را مقابل حریفان نام آشنایشان بریده‌اند. البته این ۲ تیم یک نقطه اشتراک دیگر هم دارند. آن هم این چهره است: ژروم بریسار. زمانی که فیفا اعضای تیم داوری را که کلمن تورپین را از اتاق کمک‌داور ویدئویی همراهی می‌کنند اعلام کرد، نام ژروم بریسار باعث تعجب شد. او همان داوری است که در دیدار آرژانتین و مصر در همین نقش جنجال‌های بزرگی رقم زد. با این که کولینا بعد از آن بازی اعلام کرد که تصمیمات داور برای قبول گل آرژانتین و مردود کردن گل مصر درست بوده، اما این تایید هواداران فوتبالی را قانع نکرد. در بازی انگلیس و نروژ هم جنجال‌های دیگری رقم خورد و مهم‌ترین آن باز هم مردود شدن یک گل، یعنی گل نروژ بود. عده‌ای اعتقاد دارند که بازی مرحله نیمه‌نهایی میان آرژانتین و انگلیس بیش از هر چیزی مرهون اشتباهات داوری است. اشتباهاتی که در هر دو، این چهره از اتاق وی ای آر داوران را همراهی کرده است.

نمودار بازی هر بازیکنی در یک جایی، تیمی یا تورنمنتی به اوج خودش می‌رسد. به نظر می‌رسد که این نقطه اوج برای بلینگهام همین‌جاست، در آمریکا. این اوج نه به دلیل گل‌های مهم و حساسی است که جود زده است بلکه به دلیل مدل بازی‌ای است که احتمالا بعد از جام‌جهانی از او بازیکن متفاوت‌تری خواهد ساخت. بلینگهام را در طول این سال‌ها در تیم ملی و رئال مادرید بیشتر به عنوان یک بازیساز خوب شناختیم، اما حالا یک جود متفاوت را به ما نمایش داده است. بازیکنی که در عمق خط دفاع حریف حتی از آن بازیکن بازیساز هم خطرناک‌تر است. او که در جام گذشته فقط یک گل از ۶ گل تیمش به ایران را زده بود، در این جام خودش به تنهایی ۶ گل به حریفان زده است. ۶ گل در ۶ بازی؛ بهترین عملکرد هجومی دوران فوتبالش! جام جهانی آمریکا یک بازیکن جدید به دنیای فوتبال معرفی کرد، این شما و این جود جدید.

این جام جهانی پایانی بر بهترین‌های یک دوران خواهد بود. نزدیک به محاله که مسی، رونالدو و خیلی از پابه‌سن‌گذاشته‌ها رو تو جام جهانی بعدی ببینیم. داشتم به این فکر می‌کردم فوتبال فردای خداحافظیشون چه شکلی خواهد بود؟ زمانی که دیگه تو سطح اول و نه در عربستان و امریکا و هیچ جای دیگه خبری از این اسطوره‌ها نباشه. حتما رقابت بین امباپه، هالند، یامال خواهد بود. همگی ستاره‌های درخشانی هستند. امباپه عملا مهارنشدنی به نظر می‌رسه. اما وقتی تیم کارش گره می‌خوره مثل خیلی از بازی‌های مادرید، از اون هم کاری ساخته نیست. هالند ماشین گلزنی به دنیا اومده و به قول خودش نمی‌دونه چطور این توپ‌ها رو گل می‌کنه، ولی می‌کنه. یامال هم شاید نزدیکترین به مسی و تکنیکی‌ترین این مثلث باشه و یه استعداد ناب. ولی فعلا فقط همین. تگ مسی بعدی چیزی جز نابودی برای پسربچه شیطون لاماسیا نخواهد داشت. بعد از مسی این عنوان به خیلی‌ها اطلاق شد؛ آفلای، هلیلویچ، بویان، فاتی... که شاید مهمترین‌شون قبل از یامال، خود آنسو فاتی باشه که حالا دیگه قرارداد قرضیش از بارسا به موناکو دائمی شده. اما یامال حرفه‌ای‌تر و سرپنجه‌تر به نظر می‌رسه و میشه امید داشت تو آینده کارهای بزرگتری بکنه. هر چند برعکس ابرستاره آرژانتینی

بازیکنی که با میانگین لمس توپ ۲۴.۸ در هر ۹۰ دقیقه سومین آمار پایین را در جام‌جهانی دارد. (در میان بازیکنانی که حداقل ۳۰۰ دقیقه بازی کرده‌اند). بازیکنی که حدود ۴۰درصد از بازی را راه می‌رود و احتمالا در این مورد هم در میان پایین‌ترین دوندگی جام قرار دارد. کاری راحت‌تر از مهار این بازیکن برای یک تیم وجود دارد؟ شاید بگویید نه تا وقتی که متوجه بشوید نام این بازیکن هالند است!

انگلیسی‌ها از مصاحبه‌هایشان مشخص است که برای مهار هالند خیلی امیدوار نیستند. احتمالا راه‌حل آن‌ها این است که به جای مهار هالند که کمی بعید به نظر می‌رسد راه رسیدن او به توپ را ببندند. برای رسیدن به این هدف باید یکی از راه‌های اصلی تغذیه هالند بسته شود و او کسی نیست جز رهبر وایکینگ‌ها. در تیمی که فقط و فقط از بچه غول گفته می‌شود یک ستاره و رهبر و پاسور به نام مارتین اودگارد حضور دارد. بازیکن آرسنال که در سه بازی اول خود در جام‌جهانی ۳ پاس گل ثبت کرد و به رکورد میشاییل بالاکر در سال ۲۰۰۲ رسید. تنها براهیم دیاز، برونو گیمارش و مایکل اولیسه در این دوره از جام جهانی بیش از او پاس گل داده‌اند. او همچنین نقشی کلیدی در انتقال توپ و عبور آن از خطوط دفاعی حریف ایفا می‌کند. پیش از آغاز مرحله یک‌چهارم نهایی او با ۷ پاس، به صورت مشترک در صدر فهرست بازیکنانی قرار داشت که در شرایط فشار شدید (حضور بازیکن حریف در شعاع ۲ متری) پاس‌هایی ارسال کرده‌اند که خط دفاعی حریف را شکسته است. پاس‌هایی که از ارزشمندترین پاس‌ها برای یک تیم و بازیکن است. اودگارد همچنین بیش از هر بازیکن دیگر نروژی، پاس‌هایی

لیست هنرمندان بین دو نیمه فینال بالاخره منتشر شد و درست مثل خود جام جهانی ۲۶ که گروگان کشور امریکا و دونالد ترامپ شده، تیم‌های فینالیست به اجبار و با ایده استراحت سی‌دقیقه‌ای به استقبال مینی‌کنسرت این آرتیست‌ها خواهند رفت: جاستین بیبری که هایلایت سال گذشتش ترامای دوستی با پی دیدی ایه که الان توی زندانه، مدونای افسانه‌ای که برای اجراهای این سال‌ها سوژه رسانه‌هاست، گروه تاریخ گذشته کره‌ای بی‌تی‌اس و شکیرایی که اگر فوتبال نبود، معلوم نبود کریر موسیقیش به کجا ختم میشد. این‌ها انتخاب‌های میزبانی ایه که خودش یکی از پیشگامان موسیقی دنیاست! اما خب باید همه چیزشون به همه چیزشون بیاد بالاخره. به تقلید از سوپربولی که خود بازیش برای هیچکس در جهان(شاید بجز خود امریکایی‌ها) مهم نیست، اینجا هم قوانین بازی رو بهم خواهند زد تا با کنسرت ستاره‌های پلاسیده موسیقی فوتبال رو هم بومی‌سازی کرده باشند! این جام بازی قشنگ کم نداشته، اما چیزی که ازش به یادگار میمونه میزبانی ایه که هیچ ایده‌ای از فوتبال و میراثش نداشت. امریکا ممکنه بدترین میزبان تاریخ نباشه، اما قطعا جرزن‌ترین و رو مُخ‌ترین میزبان دوران‌هاست.

موفقیت ضربات پنالتی در کنار توانایی فنی یک بازیکن، به تمرکز و البته شانس هم ارتباط دارد. اما زمانی که تعداد پنالتی‌های از دست رفته بالاتر برود، تاثیر مستقیم شانس کمتر شده و توانایی پنالتی زدن اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. آمار پنالتی‌های از دست رفته مسی می‌گوید که بهتر است ( البته باید بگوییم در این سال‌ها بهتر بود)حداقل برای بازی‌های باقی‌مانده پنالتی‌زن دیگری انتخاب شود. نرخ موفقیت پنالتی‌های مسی در بازی‌های باشگاهی و ملی پایین‌تر از ۷۷ درصد بوده است. اسکالونی در ترکیب آرژانتین برای انتخاب پنالتی‌زن دستش کاملا باز است و می‌تواند بازیکنانی مانند لئاندرو پاردس (۹۲.۹٪)، الکسیس مک‌آلیستر و انزو فرناندز (هر دو ۹۱.۷٪) و خولیان آلوارز (۸۹.۵٪) را به عنوان پنالتی‌زنان آرژانتین انتخاب کند. مک‌آلیستر تنها بازیکن غیردروازه‌بانی است که در این جام جهانی دقایق بیشتری نسبت به مسی برای آرژانتین بازی کرده است و می‌تواند یکی از گزینه‌های اصلی باشد.

در فوتبال، معمولاً این ستاره‌های جوان هستند که توجه رسانه‌ها را به خود جلب می‌کنند. کشف پدیده‌ها و درخشش آن‌ها یکی از جذاب‌ترین بخش‌های فوتبال است. با این حال به نظر می‌رسد که در این دنیای جوان دوست و پدیده پرور، قدیمی‌ها همچنان حکم طلا را دارند و مربیان به آسانی از ارزش تجربه نمی‌گذرند. عملکرد مسی ۳۹ ساله و ووزینیای ۴۰ ساله و بازیکنان دیگری مانند رونالدو و مودریچ و پریشیچ تاییدی بر این مدعاست. در تیم ملی خودمان هم همه نگاه‌ها به رامین رضاییان 36 ساله و بیرانوند 34 ساله معطوف شد. تورنمنت ۲۰۲۶ شاهد مسن‌ترین ترکیب‌های اصلی در تاریخ جام‌جهانی بوده است. در این تورنمنت، میانگین سنی ترکیب اصلی تیم‌ها ۲۸ سال و ۱۱۷ روز بوده است که در مقایسه با ۲۷ سال و ۲۹۹ روز جام‌جهانی قبل یک سال پیرتر شده است. جام جهانی ۱۹۷۰ «جوان‌ترین» دوره این مسابقات بود. در این رقابت‌ها که به میزبانی مکزیک برگزار شد، میانگین سنی ترکیب اصلی تیم‌ها ۲۶ سال و ۷۶ روز بود.

از دست رفتن ضربات پنالتی در جام ۲۰۲۶ رکورد شکست و بازیکنان حاضر در این تورنمنت بیشتر از سایر دوره‌ها پنالتی از دست دادند. با احتساب ضربات پنالتی پایان بازی، ۲۰ مورد از ۵۹ پنالتی زده‌شده در آمریکا به گل تبدیل نشده‌اند. آمار ۶۶.۱ درصدیِ موفقیت در این ضربات، پایین‌ترین عدد ثبت‌ شده در تاریخ جام‌های جهانی محسوب می‌شود. البته این آمار به یک‌باره به کمترین میزان تاریخ نرسیده و روندی نزولی را طی کرده است. درصد تبدیل پنالتی به گل در تمامی دوره‌های جام جهانی از سال ۲۰۱۴ به بعد، سیر کاهشی داشته است. پنالتی زدن همیشه چنین کار دشواری نبوده است؛ هر ۱۳ پنالتی گرفته شده در جام‌های جهانی ۱۹۶۶ و ۱۹۷۰ تبدیل به گل شدند و در آن زمان از دست رفتن پنالتی یک فاجعه محسوب می‌شد!

پنج بازی، چهار پیروزی و یک تساوی نتیجه بدی به نظر نمیرسه! ولی نه برای تیمی که دایه‌ی قهرمانی داره. شاگردای توخل کرواسی شایسته رو با یه نمایش درخشان خصوصا در ابتدای نیمه دوم غافلگیر کردند. بعد از اون بازی مدح و تحسین رسانه‌های بریتانیایی شروع شد. اونا استاد افراط و تفریط هستند. تو پیروزی تیم رو مدعی قهرمانی می‌دونند و بعدش یه تساوی صفر صفر جلوی غنا کافیه تا استیوی نیکول مدعی بشه: “تنها چیزی که به خونه برمیگرده بازیکنا هستن”. انگلیس نتونست راهی برای عبور دادن توپ از اتوبوس کی‌روش پیدا کنه. نمودار بالار‌ونده امید بعد سوت داور برگشت سر جاش. این اوضاع تا اواسط نیمه دوم بازی با پاناما هم ادامه داشت. تا سر و کله بلینگام پیدا شد و بازی رو برای مربی آلمانی درآورد. گره بازی کنگو تو روزی که انگلیس باید رکورد شصت ساله کامبک نزدن رو می‌شکست به دست هری کین باز شد. همچنان نمایش‌های مساله‌دار و دور از شان یک قهرمان. اما بازی با مکزیک یک‌بار دیگه ورق رو برگردوند. باز هم انگلیس زود با دو گل جود پیش افتاد، اما طبق معمول رولر کوستر انگلیس با اخراج کوآنسا همه رو جون به لب کرد. انگلیس بازی رو بست و صعود کرد.

هفت دوره حضور و مهمترین دستاورد؛ صعود به یک هشتم نهایی جام جهانی ۱۹۸۶. این رزومه مراکشیها تا قبل از جام جهانی ۲۰۲۲ ئه. اونا نه تنها حرفی برای گفتن نداشتند، بلکه بهترین تیم قاره سیاه هم نبودند. اما به ناگهان مراکش تبدیل به کابوس رقیبان شد و به عنوان اولین تیم آفریقایی به نیمه نهایی جام جهانی رسید و رو پله چهارم دنیا ایستاد. موفقیت مراکش از ۲۰۲۲ به بعد اتفاقی نبود؛ حاصل پروژه‌ای بود که نزدیک به دو دهه براش سرمایه‌گذاری شده بود. مهترینش ساخت مرکز ملی فوتبال محمد ششم بود که شد میراث خودش و انقلاب فوتبالی کشوری که تا قبل این حرف زیادی توی دنیا نداشت. کیروش زمانی که به ایران اومد تیمی رو مامور کرد تا بازیکنای دو رگه‌ای ر‌و که شانس بازی برای ایران رو دارند پیدا کنند و اگر شد لباس تیم ملی رو بپوشند. در بعضی موارد خروجی عالی بود مثل اشکان دژاگه، بعضی خروجی ها جالب نبود. مثل دانیل داوری و استیون بیت آشور و در مواردی هم نشد، مثل آریا جسور هاسگاوا. مراکش چنین رویکردی رو در دستور کارش قرار داد.خیلی دلبرانه و شاید با نامه‌ای سرگشاده با مضمون:”حبیبی، به ما نزدیک شو، مارو ببین، پیش ما بیا” و حتما

کلمبیا بازی را در ضربات پنالتی باخت اما به عنوان یک تیم شایسته و تاثیرگذار این رقابت‌ها را ترک می‌کند. تیمی کامل که هم بردهای آسان داشت و هم مقابل پرتغال یک نمایش مطلوب داشت و هم در بازی با سوییس شایسته برد بود. تیمی با ویژگی‌های انتقالی خوب در حالی که مالکیت توپ را هم حفظ می‌کند. شاگردان لورنزو یکی از سه تیم برتر جام در مالکیت توپ بودند و بعد از اسپانیا و‌ آلمان قرار گرفتند. از نظر ایجاد موقعیت در میان ۵ تیم برتر بودند و بازی هجومی به نمایش گذاشتند. بازی هجومی از تیمی که در دقایق بازی فقط یک بار دروازه‌اش باز شده بود. کلمبیا در میان تیم‌های پرس‌کننده رتبه خوبی نداشت و میانگین سنی آنها هم این اجازه را نمی‌داد. با این‌حال لورنزو با راهکارهایی از جمله پوشش زمین توسط هافبک‌ها این مشکل را به خوبی حل کرد. اگرچه کلمبیا از رسیدن به مرحله یک چهارم نهایی بازماند اما آن‌ها با خاطره‌ای خوب جام را ترک می‌کنند. کمتر تیمی توانست به اندازه کلمبیا در طول مسابقات، تعادل بین سرگرمی و اثربخشی را حفظ کند.

«گرفتن پنالتی علاوه بر اینکه به شناخت از زننده ضربات پنالتی بستگی دارد یک حس و شم درونی لازم دارد.»این را کوبل، دروازه‌بان سوییس می‌گوید. دروازه‌بانی که با همین حس درون، تیمش را بعد از ۷۲ سال به مرحله یک‌چهارم نهایی جام جهانی ۲۰۲۶ رساند. سوئیس پیش از این تنها در یکی از پنج تجربه قبلی خود در ضربات پنالتی تورنمنت‌های بزرگ (جام جهانی یا یورو) پیروز شده بود. آن‌ها در بازی مقابل فرانسه در مرحله یک‌هشتم نهایی یورو ۲۰۲۰ توانستند ۵ بر ۴ پیروز شوند. این بار کوبل مانع از تکرار ناکامی و حسرت سوئیسی‌ها در ونکوور شد. او که در طول بازی به خصوص وقت اضافه دوم نقش مهمی در تساوی بازی داشت در ضربات پنالتی هم بازی خوبش را تکمیل کرد و منجی سوییسی‌ها لقب گرفت.

عضی از بازیکنان بار زمین را بر دوش می‌کشند و زمین را سبک‌تر می‌کنند. بازیکنانی که با درخشش و گل‌هایشان باعث می‌شوند در دقایق زیادی از دوران حضورشان هواداران فوتبال از شادی و خوشحالی به آسمان بپرند و بابت این همه نبوغ و درخشش در آسمان‌ها سیر کنند. دروغ است اگر بگوییم جام قهرمانی ارزشی ندارد حتی اگر این جمله را در مورد رونالدو به کار ببریم. برای بازیکنی که حتی اگر در تورنمنتی دورهمی در تعطیلاتش شرکت کند قهرمان‌ شدن مهم است جای خالی جام «جهانی» حسرتی آزاردهنده است. اما دروغ نیست اگر بگوییم او برای ابرستاره بودن نیازی به این جام نداشت. رونالدو جام نگرفت اما تا ابد زمانی که بخواهیم از عصر فعلی فوتبال نام ببریم می‌گوییم دوران مسی و رونالدو (برخلاف بقیه دوران‌های فوتبال که یک اسطوره داشتند؛ عصر مارادونا، عصر کرایف). رونالدو برای ما همانی است که می‌توانیم با او زندگی کنیم. او مثل خود ماست با همه شکست‌ها و پیروزی‌ها و تلاش‌ها و فراز و نشیب‌هایمان. نه در سرزمین فوتبال زاده شده بود، نه به بهترین مدرسه فوتبال دنیا رفت، نه همه عمرش را در بهترین تیم فوتبال دنیا گذراند. او مثل ما بود. نسل ما او را به یاد می‌آورد که چطور از